Brandbook laten maken: wat staat erin en kost het?

Een brandbook is het document waarin je vastlegt hoe je merk eruitziet, klinkt en zich gedraagt, zodat iedereen die voor je werkt dezelfde taal spreekt. Veel MKB-bedrijven laten een mooie huisstijl maken, maar leggen de spelregels nergens vast. Een medewerker kiest een ander blauw, de drukker kiest een ander lettertype en na een jaar lijkt je merk op drie verschillende bedrijven. In dit artikel lees je wat er in een brandbook staat, wat het kost en wanneer het de investering waard is.

Wat is een brandbook?

Een brandbook is een handleiding voor je merk. Het beschrijft je merkwaarden, tone of voice en visuele regels, zodat elke uiting herkenbaar blijft, wie hem ook maakt.

Je kunt het zien als het receptenboek van je merk. Het vertelt niet alleen welke ingrediënten je gebruikt, maar ook hoe je ze combineert, zodat het gerecht elke keer smaakt zoals het hoort. Het document is bedoeld voor iedereen die namens jou communiceert: je team, je freelancers, je drukker, je webbouwer en je bureau.

Een brandbook kan klein zijn, bijvoorbeeld twee pagina's met kleuren en lettertypes. Het kan ook een compleet naslagwerk zijn met merkverhaal, voorbeelden en toepassingen. De omvang moet passen bij hoeveel mensen er met je merk werken.

Wat staat er in een brandbook?

Een brandbook bevat minimaal je merkkern, tone of voice, logoregels, kleuren, typografie en beeldstijl, aangevuld met voorbeelden van hoe je die elementen toepast.

Dit zijn de onderdelen die in een goed brandbook zitten:

• Merkkern: je missie, waarden, positionering en merkbelofte. Dit is het fundament waar de rest op rust.
• Tone of voice: hoe je klinkt, welke woorden je wel en niet gebruikt en een paar voorbeeldzinnen.
• Logo: de varianten, de ruimte eromheen en wat je er nooit mee doet.
• Kleuren: het palet met exacte codes voor beeldscherm en drukwerk.
• Typografie: lettertypes, groottes en regels voor koppen en lopende tekst.
• Beeldstijl: hoe foto's en illustraties eruitzien en welke juist niet bij je passen.
• Toepassingen: voorbeelden op je website, social media, visitekaartjes en offertes.

Die laatste categorie wordt het vaakst vergeten, terwijl hij het meeste oplevert. Een regel als "gebruik dit blauw" is abstract. Een voorbeeld van een afgewerkte offerte maakt in één blik duidelijk wat je bedoelt.

Wat is het verschil tussen een brandbook en een huisstijlhandboek?

Een huisstijlhandboek beschrijft alleen de visuele regels. Een brandbook gaat verder en legt ook merkwaarden, positionering en tone of voice vast.

Het blogplatform Altcraft maakt dezelfde onderverdeling: de visuele regels worden vaak een style guide genoemd, en die is slechts één onderdeel van het bredere brandbook. In de praktijk gebruiken veel bureaus de termen door elkaar, dus vraag altijd wat er precies in zit voordat je een offerte accepteert.

Het verschil is belangrijk voor je keuze. Heb je alleen een logo, kleuren en lettertypes nodig? Dan volstaat een huisstijlhandboek. Wil je ook dat je team begrijpt waarom jullie communiceren zoals jullie doen, en hoe je dat in teksten terugbrengt? Dan heb je een brandbook nodig. Wil je eerst de basis neerzetten? Dan begin je bij een merkstrategie laten ontwikkelen, want die vormt de inhoud van het eerste deel.

Wat kost een brandbook laten maken?

Een brandbook laten maken kost bij een Nederlands reclamebureau gemiddeld €1.000 tot €5.000, afhankelijk van de omvang en of strategie en tone of voice al klaarliggen.

De prijs hangt vooral af van wat er al is. Heb je een merkstrategie en een huisstijl, dan hoeft het bureau die vooral vast te leggen en uit te werken met voorbeelden. Dan zit je aan de onderkant van die range. Moet het bureau de merkkern, tone of voice en het visuele systeem eerst nog bepalen, dan is het brandbook de uitkomst van een compleet merktraject en zit je al snel boven de €5.000. Dat past bij het bereik dat we eerder noemden voor een huisstijl, namelijk €1.500 tot €8.000.

Internationale freelanceplatforms geven een idee van de uitersten. Op Dribbble staan eenvoudige brand guidelines vanaf zo'n $600, terwijl een volledig brandingtraject inclusief brandbook daar vanaf $14.000 wordt aangeboden. Voor een MKB-bedrijf dat zowel strategie als uitwerking nodig heeft, zit de realistische prijs in Nederland dus ergens in het midden.

Vergeet de indirecte kosten niet. Je moet tijd vrijmaken voor gesprekken, feedback geven en het brandbook daarna intern uitrollen.

Heb je een brandbook echt nodig?

Een brandbook is nodig zodra meerdere mensen of partijen je merk uitdragen. Werk je helemaal alleen en maak je alles zelf, dan volstaat vaak een korte huisstijlpagina.

Hoe meer mensen er met je merk werken, hoe groter de kans op afwijkingen. De softwarepartij Marq claimt in een studie dat inconsistente branding bedrijven tot 23% omzet kan kosten, een cijfer dat Spines in een uitleg over brandbooks aanhaalt. Behandel dat getal als indicatie en niet als wet, want het hangt sterk van de branche af. De richting klopt wel: een merk dat overal anders overkomt, wordt minder vertrouwd en minder snel onthouden.

Een brandbook heeft het meeste nut in deze situaties:

• Je werkt met freelancers, een webbouwer of meerdere drukkers
• Je team groeit en nieuwe collega's schrijven en ontwerpen mee
• Je gaat samenwerken met een nieuw bureau en wil dat zij je merk direct begrijpen
• Je merk wordt gebruikt door partners, dealers of franchisenemers

Werk je als zzp'er of met twee collega's en gebruik je maar een handvol uitingen? Dan is een uitgebreid brandbook meestal te veel van het goede. Een A4 met kleuren, lettertypes, logo-regels en een paar zinnen over je toon doet dan al het meeste werk.

Hoe lang duurt het om een brandbook te maken?

Een brandbook maken duurt gemiddeld 3 tot 6 weken als strategie en huisstijl al liggen. Moeten die eerst nog bepaald worden, dan loopt het op tot 8 tot 12 weken.

De meeste tijd zit in het verzamelen van voorbeelden en het bepalen van de regels, niet in het opmaken van het document. Een bureau kijkt eerst naar wat je nu al gebruikt. Daarna bepaalt het wat blijft, wat verandert en welke regels nodig zijn. Dat gaat sneller als jij vooraf je bestaande uitingen, bestanden en voorkeuren verzamelt.

Plan ook tijd in voor de uitrol. Een brandbook dat in een map belandt, doet niets. Neem het door met je team en maak het makkelijk vindbaar.

Wat kun je zelf doen?

Je kunt een groot deel van de voorbereiding zelf oppakken, en dat scheelt tijd en geld in het traject.

1. Verzamel alles wat je al gebruikt. Logo's, kleuren, lettertypes, nieuwsbrieven, offertes en socialposts. Leg ze naast elkaar en kijk waar het schuurt.
2. Noteer wat altijd moet kloppen. Welke drie dingen moet iedereen goed doen, ook in de hectiek van de week?
3. Schrijf je tone of voice in vijf zinnen. Hoe klink je, en hoe klink je nooit?
4. Maak een lijst van fouten die je vaak ziet. Een vervormd logo, het verkeerde blauw, een stijve offerte. Dat zijn de regels die in het brandbook moeten.
5. Bepaal wie het gaat gebruiken. Een brandbook voor twee mensen ziet er anders uit dan een voor twintig.

Klinkt simpel, maar hier gaat het bij de meeste bedrijven al mis: ze beginnen met opmaken voordat ze weten welke regels er eigenlijk nodig zijn. Wat je beter niet zelf doet, is het uitwerken van de merkkern en het visuele systeem. Dat vraagt afstand en ervaring, en zonder die basis krijg je een mooi document zonder inhoud.

Wanneer heb je een reclamebureau nodig?

Een reclamebureau is de juiste keuze in deze situaties:

• Je hebt nog geen duidelijke merkstrategie of tone of voice om vast te leggen
• Je huisstijl is niet af of wordt overal net anders gebruikt
• Je wil dat nieuwe collega's en freelancers direct begrijpen hoe je merk werkt
• Je gaat groeien en wil voorkomen dat je uitstraling uit elkaar valt
• Je wil één partij die zowel de inhoud als het ontwerp van het brandbook oppakt

Twijfel je? Onwijs Mooie Dingen kijkt gratis met je mee. We stellen een paar scherpe vragen en zijn eerlijk over wat je nodig hebt, ook als dat antwoord "nog niet" is. 

Samengevat

• Een brandbook legt vast hoe je merk eruitziet, klinkt en zich gedraagt
• Het bevat meer dan een huisstijlhandboek: ook merkkern, positionering en tone of voice
• Een brandbook laten maken kost bij een reclamebureau gemiddeld €1.000 tot €5.000
• Het is vooral nuttig zodra meerdere mensen of partijen je merk uitdragen
• De grootste valkuil: een mooi document maken zonder dat het in de praktijk wordt gebruikt

Veelgestelde vragen over brandbook laten maken

Wat kost een brandbook laten maken?

Een brandbook laten maken kost bij een reclamebureau gemiddeld €1.000 tot €5.000. Liggen je merkstrategie en huisstijl al klaar, dan zit je aan de onderkant. Moet het bureau ook de merkkern en tone of voice bepalen, dan kom je boven €5.000 uit, omdat het brandbook dan de uitkomst is van een compleet merktraject.

Wat staat er in een brandbook?

Een brandbook bevat je merkkern, tone of voice, logoregels, kleuren met exacte codes, typografie en beeldstijl. Goede brandbooks voegen daar voorbeelden van toepassingen aan toe, zoals een website, offerte of socialpost. Zo zie je direct hoe de regels in de praktijk uitpakken.

Wat is het verschil tussen een brandbook en een huisstijlhandboek?

Een huisstijlhandboek beschrijft alleen de visuele regels, zoals logo, kleuren en lettertypes. Een brandbook bevat daarnaast ook je merkwaarden, positionering en tone of voice. Het huisstijlhandboek is dus een onderdeel van het brandbook, niet andersom.

Heb ik als klein bedrijf een brandbook nodig?

Niet altijd. Werk je alleen of met een klein team, dan volstaat vaak een korte pagina met je kleuren, lettertypes, logoregels en tone of voice. Zodra er freelancers, nieuwe collega's of externe partijen met je merk aan de slag gaan, wordt een volledig brandbook wel de moeite waard.

Hoe lang duurt het om een brandbook te laten maken?

Een brandbook duurt gemiddeld 3 tot 6 weken als je strategie en huisstijl al hebt. Moeten die eerst nog bepaald worden, dan loopt het op tot 8 tot 12 weken. Je bespaart tijd als je vooraf je bestaande uitingen en bestanden verzamelt.

Kan ik zelf een brandbook maken?

Een eenvoudige versie kun je zelf maken door je kleuren, lettertypes, logoregels en tone of voice op te schrijven. Voor een volledig brandbook met merkkern en voorbeelden heb je meestal hulp nodig, omdat je als ondernemer te dicht op je eigen bedrijf staat om de regels scherp te krijgen.

Hoe zorg ik dat mijn team het brandbook ook echt gebruikt?

Bespreek het brandbook met je team in een korte sessie en laat de voorbeelden zien. Maak het makkelijk vindbaar en laat nieuwe teksten of ontwerpen kort langs iemand gaan die het goed kent. Zonder die gewoonte verdwijnt een brandbook binnen een jaar in een map.